راه قانونی نجات از بدهی ربوی | ابطال چک و شکایت رباخواری
اگر درگیر بدهی ربوی یا نزول هستید و هرچه پرداخت میکنید بدهی تمام نمیشود، باید بدانید راه قانونی نجات از بدهی ربوی وجود دارد. از نظر قانون، در بسیاری از موارد میتوان چکهای ربوی را ابطال کرد و حتی علیه رباخوار شکایت کیفری مطرح نمود. در این مطلب کاربردی یاد میگیرید چگونه رباخواری را در دادگاه ثابت کنید، چه مدارکی لازم است و یک وکیل متخصص رباخواری چگونه میتواند بدهی شما را متوقف کند. این مطلب بر اساس تجربه عملی در پروندههای رباخواری و نزولخواری نوشته شده است.
راه قانونی نجات از بدهی ربوی در قانون ایران وجود دارد. اگر ثابت شود بدهی ناشی از ربا است، میتوان از طریق شکایت رباخواری، ابطال چک ربوی و توقف عملیات اجرایی چک فشار طلبکار را متوقف کرد. در این مقاله به زبان ساده توضیح میدهیم چه اقداماتی میتواند شما را از چرخه بدهی ربوی خارج کند. مقاله اگرچه طولانی است ولی مزیت ان آین است که به تمام سوالهای شما در زمینه ربا و نزول یکجا پاسخ میدهد.
چگونه از بدهی ربوی نجات پیدا کنم؟
نجات از بدهی ربوی معمولاً با سه اقدام انجام میشود: توقف پرداخت سود ربوی، طرح شکایت رباخواری و درخواست ابطال چک یا قرارداد ربوی. با اثبات ربا در دادگاه، عملیات اجرایی چک متوقف میشود و فقط اصل مبلغ واقعی مورد بررسی قرار میگیرد.
اگر چک یا سفته شما درگیر رباست و احتمال اجرای آن وجود دارد، بهتر است پیش از هر اقدامی با وکیل متخصص رباخواری مشورت کنید؛ چون بعضی اقدامات عجولانه میتواند مسیر اثبات ربا را سختتر کند.
اگر چک یا سفته شما درگیر رباستچرا بدهی ربوی هرگز تمام نمیشود و هرچه پرداخت میکنید کمتر نمیشود؟
اگر این مطلب را میخوانید، احتمالاً خودتان یا یکی از نزدیکانتان درگیر بدهی ربوی شدهاید و مدتی است با یک احساس مشترک زندگی میکنید: استرس، فشار و این سؤال که آیا این بدهی بالاخره تمام میشود یا نه.
بسیاری از کسانی که درگیر رباخواری میشوند دقیقاً با همین نگرانی دنبال پاسخ میگردند. آنها بارها پول پرداخت کردهاند، اما عدد بدهی تغییری نکرده است. طبیعی است که در چنین شرایطی آدم احساس کند در یک مسیر بیپایان گرفتار شده است.
اگر درگیر بدهی ربوی باشید، احتمالاً این جمله برایتان کاملاً آشناست:
هر ماه پول میدهم، اما بدهی من کم نمیشود که هیچ، انگار بیشتر هم میشود.
خیلی از موکلانم دقیقاً با همین جمله وارد دفتر میشوند. معمولاً چند سال پرداخت پشت سرشان است و وقتی حسابها را مرور میکنند تازه متوجه میشوند نتیجه آن همه پرداخت چیزی نیست که انتظارش را داشتند. مثلا یکی از آخرین مراجعان به دفتر وکالت با دریافت حدود یک میلیارد و پانصد میلیون تومان در چند سال پیش، تا الان حدود بیش از ۱۱ میلیارد پرداخته و تازه باز هم چند میلیارد بدهکار است. در نهایت هم تقریباً همیشه یک سؤال مشترک مطرح میشود:
پس این بدهی چه زمانی تمام میشود؟
واقعیت این است که در بسیاری از بدهیهای ربوی، اساس رابطه مالی طوری تنظیم میشود که بدهکار عملاً از این چرخه خارج نشود. ساختار ربا معمولاً به شکلی است که پرداختها بیشتر به عنوان سود در نظر گرفته میشود و اصل مبلغ بدهی دستنخورده باقی میماند. به همین دلیل است که افراد بعد از مدت طولانی پرداخت، هنوز خود را بدهکار همان مبلغ اولیه میبینند.
در عمل چیزی شبیه یک چرخه ربوی شکل میگیرد. فرد پرداخت میکند تا فشار کمتر شود، اما بعد از مدتی میفهمد که بدهی نهتنها کاهش پیدا نکرده، بلکه گاهی حتی بیشتر هم شده است. همین وضعیت باعث میشود بسیاری از بدهکاران احساس کنند در یک باتلاق مالی گرفتار شدهاند.
برای مثال فرض کنید شخصی ۳۰۰ میلیون تومان دریافت کرده است. او طی یک سال حدود ۲۰۰ میلیون تومان پرداخت میکند، اما وقتی حسابها بررسی میشود مشخص میشود که این مبالغ فقط به عنوان سود ثبت شدهاند و هنوز همان ۳۰۰ میلیون تومان به عنوان اصل بدهی مطالبه میشود. در چنین شرایطی طبیعی است که فرد با دیدن این محاسبه احساس کند تلاشهایش هیچ اثری نداشته است.
در بسیاری پروندهها حتی سود روی سود نیز محاسبه میشود و همین موضوع باعث میشود رقم بدهی ربوی به مرور بزرگتر شود. بسیاری از افرادی که در این وضعیت قرار میگیرند تصور میکنند راهی برای خروج وجود ندارد و دیر یا زود باید با همین شرایط کنار بیایند.
اما نکته مهم اینجاست که از نظر حقوقی همیشه چنین نیست. در بسیاری از موارد اگر ربوی بودن رابطه مالی در دادگاه اثبات شود، این چرخه قابل توقف است و نحوه محاسبه بدهی تغییر میکند.
به همین دلیل سؤال اصلی این است که آیا واقعاً راه قانونی برای نجات از بدهی ربوی وجود دارد یا نه؟
پاسخ کوتاه این است که بله، در بسیاری از موارد چنین راهی وجود دارد. اگر مسیر قانونی درست طی شود، میتوان روند فرسایشی ربا را متوقف کرد و مانع ادامه فشار مالی و پرداختهای اضافی به رباخوار شد. در ادامه دقیقتر توضیح میدهیم که این مسیر قانونی چگونه شکل میگیرد و در عمل چه اقداماتی میتواند به توقف این چرخه کمک کند.
بدهی ربوی گاهی بهطور ناعادلانه بهطور مداوم افزایش مییابد. از راههای قانونی میتوان این وضعیت را تغییر داد و به یک راه حل پایدار دست یافت.
راه نجات از بدهی ربوی در قانون ایران
اگر الان در حال خواندن این بخش هستید، احتمالاً چند بار با خودتان گفتهاید: «یعنی واقعاً راه قانونی نجات از بدهی ربوی وجود ندارد؟». تقریباً همه موکلهام همین را اول کار میپرسند؛ معمولاً هم با همون نگرانی همیشگی.
خبر خوب این است که بله؛ به شرط دفاع اصولی و درست، قانون طرف بدهکار ربوی است، نه رباخوار، به شرط اینکه مسیر درست اثبات ربا در دادگاه و اقدام قانونی را بشناسید. اقدام اشتباه در پروندههای رباخواری میتواند اوضاع را چند برابر بدتر کند. متأسفانه بارها دیدهام افراد از روی ترس یا توصیه اطرافیان، یک اقدام عجولانه انجام دادهاند و همان تصمیم ساده، چند سال آنها را عقب انداخته است. یکی پول قرض کرده بود، یکی چک داده بود، یکی اصلاً نمیدانست باید چه کاری انجام دهد. اینجا جای آزمون و خطا نیست؛ قدمها باید حسابشده و حقوقی باشد.چون هر اشتباه میتواند موقعیت شما را در پرونده شکایت رباخواری ضعیف کند.
تجربه پروندههای ربا یک چیز را ثابت کرده:
اقدام بدون برنامه، بدهی ربوی را کمتر نمیکند؛ فقط پیچیدهترش میکند.
اجازه بدهید یک نمونه واقعی بگویم؛ در یکی از پروندهها بدهکار طی دو سال بیش از ۵ میلیارد تومان سود ربوی پرداخت کرده بود، اما هنوز رباخوار همان مبلغ اولیه را طلب میکرد و تهدید به اجرای چکها میکرد. بعد از شروع شکایت رباخواری و توقف عملیات اجرایی چکها، نهتنها فشار متوقف شد، بلکه بخش عمدهای از اسناد هم باطل شد. این دقیقاً همان نقطهای است که خیلیها نمیدانند قانون به نفع آنهاست. در بسیاری از موارد، حتی چکهایی که رباخوار به عنوان ضمانت گرفته قابل ابطال هستند، به شرط اینکه مسیر حقوقی بهدرستی انتخاب شود.
مسیر نجات از بدهی ربوی معمولاً سه مرحله دارد:
- توقف پرداخت سود ربوی
- بررسی تخصصی پرونده و انتخاب مسیر حقوقی
- طرح همزمان شکایت رباخواری و ابطال چکهای ربوی
اگر این سه قدم بهدرستی و بهترتیب انجام شود، عملاً دست رباخوار کوتاه میشود. تجربه نشان داده تقریباً تمام پروندههای موفق، همین سه قدم ساده اما حسابشده را طی کردهاند. حال به توضیح ۳ مرحله میپردازیم.
- اولین قدم، متوقف کردن پرداختهایی است که فقط پول را از دست شما خارج میکند، بدون اینکه بدهی را واقعاً کاهش دهد. ادامه این پرداختها معمولاً فقط رباخوار را مطمئنتر و مسیر را برای بدهکار سختتر میکند. شاید در نگاه اول سخت باشد؛ چون اکثر بدهکارها میترسند اگر پرداخت نکنند، اوضاع بدتر شود. اما واقعیت دقیقاً برعکس است.
- قدم بعدی، بررسی تخصصی پرونده توسط وکیل رباخواری و انتخاب بهترین مسیر قانونی است؛ اینکه این بدهی دقیقاً چگونه شکل گرفته، چه اسنادی وجود دارد و اساساً کدام مسیر حقوقی برای آن قابل انتخاب است. دقیقاً به همین دلیل است که نسخه آماده یا راهکار واحد برای همه پروندههای ربا وجود ندارد. اینجاست که تفاوت بین «اقدام شخصی» و «اقدام تخصصی» خودش را نشان میدهد. پروندههای ربوی معمولاً با آزمون و خطا حل نمیشوند.
- و در نهایت؛ طرح همزمان شکایت رباخواری، ابطال چک ربوی و توقف عملیات اجرایی؛ اقدامی که بر پایه شناخت درست پرونده انجام شود، نه بر اساس حدس، ترس یا توصیههای پراکنده اطرافیان.
هدف من در این مطلب این نیست که فقط قانون را توضیح بدهم؛ میخواهم دقیقاً بدانید از کجا باید شروع کنید تا دوباره کنترل اوضاع دست خودتان برگردد.
در ادامه این مطلب، مرحلهبهمرحله و با زبانی ساده توضیح میدهیم هر یک از این اقدامات چگونه انجام میشود و مسیر واقعی نجات از بدهی ربوی از کجا شروع میشود.
توقف فوری پرداخت سود ربوی به رباخوار (اولین قدم برای نجات از بدهی ربوی)
اولین اقدام: هرگونه پرداخت به رباخوار را متوقف کنید. ادامه پرداخت، معمولاً شانس ابطال چک ربوی را هم کمتر میکند. در این موارد عمده مشکل اصلی که در پروندههای متعدد ربا دیده میشود اینست که بدهکار ربوی به دلایل مختلف از رباخوار و اقدام احتمالی وی میترسد و همین امر موجب میشود که بدهکاری هیچ وقت به پایان نرسد.
از جمله مهمترین ترسهای رایج بدهکاران ربا، اجرا گذاشتن چکهای ضمانتی توسط رباخوار است. این در واقع یکی از روشهای رایج و قدیمی رباخواران است. آنها معمولا علاوه بر اصل و مبلغ بهره ربوی، یک چک ضمانتی با مبلغ بالا از قربانی ربا میگیرند که به عنوان اهرم فشار همیشه در دسترس داشته باشند، علی الخصوص اگر فرد وامگیرنده بخواهد اقدام به شکایت ربا و نزول کند رباخوار با اجرا گذاشتن همان چک ضمانتی سعی در تحت فشار گذاشتن بیشتر فرد بدهکار میکند تا وی را از شکایت منصرف کند. در بسیاری از پروندهها، همین چکهای ضمانتی ربوی بعداً مبنای اجرای چک و فشار بر بدهکار از جمله گرفتن حکم جلب و توقیف اموال قرار میگیرد. در چنین شرایطی ادامه پرداخت سود ربوی مثل این است که داخل چاه باشید و خودتان خاک روی خودتان بریزید، در عمل نیز ادامه این پرداختها معمولاً به ضرر بدهکار در روند رسیدگی قضایی تمام میشود.
بنابراین موضوعی که مهم است این ترس را باید شکست چراکه راهکارهایی قانونی برای ابطال چکهای ضمانتی ربوی و نجات از بدهی ربوی وجود دارد که در ادامه بیان خواهیم نمود.
برای بسیاری از افراد، آگاهی از راهکارهای قانونی برای متوقف کردن پرداختهای اضافی، میتواند گامی موثر در مسیر حل مشکل باشد. مشورت با یک قدم بعدی: بررسی تخصصی پرونده توسط وکیل رباخواری و انتخاب بهترین مسیر قانونی
پروندههای ربا علیرغم اینکه ظاهرا نام یکسانی دارند ولی در باطن به دلیل تفاوتها در نحوه گرفتن وام ربوی، نحوه معامله و دلایل موجود در پرونده با یکدیگر تفاوت دارند. پس اینگونه نیست که متاسفانه مانند بسیاری از افراد بصورت کلی یک عنوان حقوقی مثل شکایت کیفری ربا را انتخاب نموده و آن را بدون دانش کافی پیگیری نماییم و امیدوار هم باشیم که صددرصد نتیجه دهد. خیر؛ اینگونه نیست. پروندههای ربا با یکدیگر تفاوت های جدی و بنیادین دارند تا جاییکه حتی شاید در پروندهای صرفا اقدام حقوقی لازم باشد و اقدام کیفری نیاز نباشد و اصلا مضر هم باشد. به همین دلیل مشاوره با وکیل متخصص رباخواری در این مرحله اهمیت زیادی دارد.
طرح همزمان شکایت رباخواری، ابطال چک ربوی و توقف عملیات اجرایی
در این مرحله میبایست شکایت ربا بر اساس نوع پرونده و ادله موجود در پرونده، بصورت اصولی و حسابشده طرح شود. در عمل، در بسیاری از پروندههای ربا با یک شکایت ساده کار تمام نمیشود و باید همزمان چند اقدام حقوقی انجام داد. بهطور مثال شخصی مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان وام ربوی گرفته است و حال رباخوار علیرغم اینکه اصل پول را گرفته، میخواهد چک ضمانتی و یا چکهای بهره ربوی را هم اجرا گذارد. در چنین وضعیتی ما میبایست چند شکایت مجزا مطرح نماییم؛
این سه اقدام، ستونهای اصلی نجات از بدهی ربوی در رویه فعلی دادگاهها هستند.
- شکایت کیفری رباخواری برای اینکه اصل ربوی بودن بدهکاری مشخص شود
- طرح دعوی استرداد لاشه چک به جهت ضمانتی و ربوی بودن برای پس گرفتن چک
- تقدیم دادخواست توقف عملیات اجرایی برای اینکه از اجرای حکم چک و جلب و زندانی شدن جلوگیری به عمل آمد.
در بسیاری از پروندهها، ابطال چک ربوی و استرداد لاشه چک ربوی مهمترین ضربه حقوقی به رباخوار است، چون ابزار فشار او را از بین میبرد.
ترکیب این دعاوی معمولاً سریعترین مسیر برای توقف اجرای چک صیادی ربوی است.
خلاصه اینکه راه قانونی نجات از بدهی ربوی کاملاً وجود دارد؛ از توقف پرداختهای بیفایده شروع میشود، با بررسی تخصصی پرونده ادامه پیدا میکند و با شکایت رباخواری، ابطال چکهای ربوی و توقف عملیات اجرایی به نتیجه میرسد. اگر این مسیر درست طی شود، بدهیای که سالها غیرقابلحل به نظر میرسید، عملاً متوقف میشود. و اما در ادامه، روش اقدام صحیح و مسیر پیگیری پرونده ربا را مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم.
آیا میتوان قرارداد، چک و طلب ربوی را از طریق قانون باطل کرد؟
بسیاری از مراجعان با جستجوی عباراتی مثل «آیا چک ربوی قابل ابطال است؟» یا «ابطال چک ربوی چگونه انجام میشود» به این صفحه میرسند.
خیلیها وقتی اولین بار اسم «ابطال چک» یا «ابطال قرارداد» را میشنوند، باورشان نمیشود. چون فکر میکنند وقتی امضا کردند، دیگر همه چیز تمام شده است. این نگرانی کاملاً طبیعی است. تقریباً هر کسی که برای اولین بار میخواهد شکایت کند، همین سؤال را میپرسد. اما واقعیت این است که چک تنها زمانی اعتبار قانونی دارد که در نتیجه یک معامله مشروع و قانونی صادر شده باشد. اما دادگاه خودبهخود متوجه ربوی بودن یا نامشروع بودن چک نمیشود؛ باید دعوای درست طرح شود. خیلی از مراجعه کنندگانم وقتی این موضوع را میفهمند، تازه نفس راحت میکشند؛ چون فکر میکردند امضای چک یعنی دیگر هیچ راه برگشتی ندارند. بعضیها همانجا میگویند: «پس یعنی هنوز شانس دارم؟».
و جواب من همیشه این است: بله، اگر درست و بهموقع اقدام کنید.
اگر به رباخوار چکهای ربوی یا چک ضمانتی ربوی دادهاید یا در قالب یک قرارداد ربوی ملک یا خودرویی را منتقل نمودهآید بدانید که امکان ابطال آن چکها و ابطال قرارداد ربوی وجود دارد. در این بخش بهصورت کاربردی به موضوع نجات بدهکار ربوی از طریق ابطال قرارداد و باطل نمودن چک ربوی خواهیم پرداخت.
نحوه ابطال چک ربوی
برای ابطال چک ربوی، معمولاً این سه مرحله انجام میشود:
- تقدیم دادخواست ابطال چک ربوی و استرداد لاشه چک
- طرح شکایت رباخواری در مرجع کیفری (برای صدور رأی مؤثر بر دعوای حقوقی)
- در صورت وجود اجراییه، تقدیم دادخواست توقف عملیات اجرایی چک
این سه اقدام، مسیر قانونی اصلی برای باطل کردن چک ربوی و جلوگیری از فشار رباخوار است. اجازه بدهید خیلی عملی و قدمبهقدم جلو برویم؛ دقیقاً همان کاری که در پروندههای رباخواری انجام میدهیم.
راهکار ابطال چک ربوی بصورت کاربردی و بر اساس رویه قضایی بدین صورت است که برای این هدف میبایست اقدام به تقدیم دادخواست مبنی بر ابطال چکهای ربوی انجام شود. این دعوا در محاکم حقوقی با عنوان رسمی دعوی ابطال چک ربوی و استرداد لاشه چک مطرح میشود. در همین دادخواست خواستهی دیگری نیز میبایست وجود داشته باشد با عنوان استرداد لاشه چک ربوی. این دادخواست در عمل همان مسیر قانونی ابطال چک ربوی و خنثی کردن فشار رباخوار است. در عمل، همین دادخواست ساده برای بسیاری از رباخوارها شوک بزرگی است؛ چون تا قبل از آن فکر میکنند بدهکار هیچ کاری از نظر قانونی نمیتواند بکند.
اما این تازه شروع کار است چراکه بر اساس رویه قضایی جاری و آنچه در نحوه رسیدگی دادگاهها ملاحظه میگردد، دادگاه در این شرایط اقدام به صدور قرار توقف رسیدگی و یا اناطه میکند. این بدین معناست که مدعی ربوی بودن چک میبایست در مرجع کیفری شکایت کیفری دال بر رباخواری اقامه نماید. رسیدگی در دادگاه کیفری برای جرم رباخواری انجام میپذیرد و هر آنچه حکم آن صادر شود (چه در تایید یا رد رباخواری) مورد استناد در دادگاه حقوقی قرار میگیرد. در برخی از پروندهها، صرف صدور همین قرار باعث میشود رباخوار خودش برای مصالحه جلو بیاید. به زبان ساده آن چیزی که موجب نجات یافتن وام گیرنده از بدهی ربوی میشود، رای دادگاه کیفری است. یعنی از این لحظه به بعد، ورق برمیگردد و این بار رباخوار است که باید پاسخگو باشد، نه شما.
در نتیجه قبل از هرگونه اقدامی در این رابطه میبایست ابتدا مسیر راه به دقت پیش بینی شود و برای ضعفهای پرونده تدبیر قانونی اتخاذ گردد.
افراد بسیاری به دلیل ناآگاهی از قوانین، در مواجهه با چکهای ربوی دچار مشکل میشوند. مشاوره حقوقی با وکیل متخصص رباخواری میتواند به شفافسازی حقوق شما در این زمینه کمک کند.
روش قانونی ابطال قراردادهای ربوی و رسیدهای صوری
اگر رباخوار کمی حرفهای باشد، معمولاً از همان روز اول سعی میکند ردپایی از خودش باقی نگذارد. اینجاست که خیلیها فکر میکنند دیگر هیچ مدرکی ندارند و کار تمام است. تجربه نشان داده است که رباخواران اگر کمی حرفهایتر عمل کنند به احتمال زیاد در ابتدای کار قرارداد صوری تنظیم یا از وام گیرنده رسید دستنویس میگیرند. قراردادهای صوری عموما با محوریت انتقال مالکیت ملک و خودرو انجام میپذیرد. بارها دیدهشده فردی که فقط برای ضمانت، یک مبایعهنامه صوری امضا کرده، بعداً واقعاً مالکیت مالش در خطر افتاده است؛ بدون اینکه بداند چه امضایی داده.
رسیدهای دستنویس صوری هم که عدهای از رباخواران از وامگیرنده میگیرند عموما با موضوع امانت گذاشتن صوری طلا و دلار میباشد، چراکه مشخص شدن منشأ انها که ربوی میباشند دشوار میباشد و شرایط را برای رباخوار تسهیل میکند.
راهکار قانونی مقابله با قراردادهای ربوی و رسیدهای دست نویس صوری ۳ مورد میباشد.
- شهادت شهود؛ شهادت شهود یکی از کاربردیترین دلایل در این پروندهها میباشد که توانایی اثباتی بالایی دارند ولی مشکل آنست که بیشتر توافقات ربوی بصورت پنهانی و شخصی انجام میشود و لذا در پروندههای ربا شهود واحد شرایط کمتر دیده میشود. حتی یک شاهد مطلع، گاهی ارزشی بیشتر از چند سند کاغذی دارد.
- پیامکها رد و بدل شده؛ پیامکها یک دلیل تکمیلی مناسب برای اثبات رباخواری در دادگاه جهت رسیدن دادگاه به علم به ربوی بودن قرارداد و رسید دستنویس ربوی میباشد. خیلی وقتها همان پیامهای سادهای که طرفین عادی و روزمره میدانند، در دادگاه تبدیل به مهمترین مدرک میشود.
- استفاده از صدای ضبط شده؛ توضیح این مورد را در بخش مربوط به ادله اثبات ربا بصورت کاربردی بیان نمودهایم.
بنابراین اگر چک، قرارداد یا رسید ربوی امضا کردهاید، تصور نکنید کار تمام شده است. در بسیاری از موارد، همین اسناد از طریق دادگاه قابل ابطال هستند.
شکایت رباخواری چگونه بدهی ربوی و اجرای چک را متوقف میکند؟
به زبان ساده، شکایت رباخواری میتواند مسیر قانونی مطالبه چکهای برگشتی بابت ربا را متوقف یا بیاثر کند؛ زیرا در صورت اثبات رباخواری، مبنای بدهی از نظر قانونی نامشروع شناخته میشود.
در عمل این فرآیند معمولاً در چند مرحله اتفاق میافتد:
- طرح شکایت کیفری رباخواری در دادسرا
- رسیدگی مرجع کیفری و بررسی ادلهای مانند چکهای ربوی، قراردادها، رسیدها و پیامکها
- صدور رأی کیفری در خصوص رباخواری
- استفاده از این رأی برای ابطال چک ربوی، توقف عملیات اجرایی چک یا بیاثر کردن مطالبه طلب
به همین دلیل در بسیاری از پروندهها، شکایت رباخواری نقش کلیدی در متوقف کردن فشار رباخوار و نجات از بدهی ربوی دارد.
شکایت کیفری رباخواری یکی از سریعترین ابزارهای قانونی برای متوقف کردن فشار رباخوار است.
بزرگترین نگرانی بدهکاران ربوی این است: اگر شکایت کنم، رباخوار زودتر چک را اجرا نمیگذارد و کار بدتر نمیشود؟ بعضیها به همین دلیل سالها سکوت میکنند و فقط پول میدهند؛ فقط برای اینکه دردسر قضایی شروع نشود.
آیا شکایت رباخواری باعث توقف اجرای حکم میشود
خیلیها تصور میکنند همین که شکایت رباخواری ثبت شود، خودبهخود اجرای حکم و جلب هم متوقف میشود. کاش واقعاً به همین سادگی بود. ولی در عمل، اگر اقدام مکمل انجام نشود، ممکن است رباخوار جلوتر از شما حرکت کند. این همان جایی است که تفاوت بین اقدام اصولی و اقدام عجولانه خودش را نشان میدهد.
چرا با وجود شکایت رباخواری، اجرای چک یا حکم جلب متوقف نمیشود؟
این مشکل علیالخصوص در زمینه چکهای ربوی خود را به شدت هرچه تمامتر و بیشتر نشان میدهد. دلیل آن هم اینست که در گذشته اگر شخصی دارنده چک بود برای وصول شدن چک میبایست طرح دعوی مینمود، هزینه دادرسی میپرداخت، وقت رسیدگی تعیین و جلسه رسیدگی برگزار میشد و بعد از این مراحل حکم بدوی صادر میشد و تازه آن هم قابل تجدیدنظرخواهی بود و در نهایت حکم دادگاه تجدیدنظر صادر و لازم الاجرا میگردید و اگر حکم مبنی بر محکومیت به پرداخت چک بود تازه وارد مرحله اجرا میشدند و ادامه ماجرا. به زبان ساده همین پروسه حداقل هفت- هشت ماه طول میکشید و در برخی شعبه ها که حجم کاری بیشتری داشتند شاید بیش از یکسال طول میکشید تا یک پرونده چک از زمان تقدیم دادخواست به مرحله اجرا و توقیف اموال و جلب منتهی گردد. به بیان ساده؛ آن زمان بدهکار حداقل فرصت نفس کشیدن داشت. اما امروز اوضاع خیلی سریعتر و البته خطرناکتر شده است.
ولی حال اینگونه نیست. چکهای صیادی در صورت عدم پرداخت و برگشت خوردن، بهسرعت وارد مرحله صدور اجراییه میشوند و به عبارتی دارنده چک از همان ابتدای کار وارد مرحله آخر یعنی اجرای حکم میشود. برای همین است که بعضی بدهکاران ناگهان میبینند در عرض چند هفته با اجراییه یا حتی حکم جلب روبهرو شدهاند؛ بدون اینکه فرصت برنامهریزی داشته باشند. ولیولی راهکار قانونی برای توقف اجرای چک صیادی ربوی وجود دارد که در ادامه ذکر خواهد شد.
بارها موکلانی داشتهام که وقتی مراجعه کردند، فقط چند روز با اجرای حکم فاصله داشتند. ولی با اقدام درست، همان پرونده متوقف شد.
اگر درگیر پرونده چک ربوی هستید و همزمان با شکایت رباخواری با مشکل اجراییه چک یا احتمال صدور حکم جلب مواجه شدهاید، انتخاب مسیر حقوقی درست در این مرحله بسیار مهم است؛ زیرا یک اقدام اشتباه ممکن است باعث ادامه اجرای چک یا حتی بازداشت شود. در چنین شرایطی بهتر است قبل از هر اقدام، وضعیت پرونده توسط یک وکیل متخصص رباخواری بررسی شود تا مشخص گردد چه دعواهایی باید همزمان مطرح شود.
راهکار قانونی توقف اجرای حکم و جلب
خبر خوب این است که قانون دستبسته نیست و برای همین وضعیت دقیقاً راهکار پیشبینی کرده است. راهکار قانونی این مرحله، تقدیم دادخواست «تقدیم دادخواست توقف عملیات اجرایی چک صیادی» است. این درخواست مخصوصاً در پروندههای چک صیادی ربوی بسیار کاربردی است. در این صورت در صورت موافقت دادگاه، اجرای حکم محکومیت و یا اجراییه چک تا زمان مشخص شدن نتیجه پرونده شکایت رباخواری متوقف میگردد. یعنی تا زمانی که تکلیف ربوی بودن بدهی مشخص شود، دیگر کسی نمیتواند با چک شما را تحت فشار بگذارد. البته دادگاه مبلغی را به عنوان خسارت احتمالی تعیین میکند که میبایست در حق صندوق دولت پرداخت گردد تا اگر بعدا به جهت این توقف اجرای حکم خسارتی به طرف مقابل وارد شد، بتوان آن را جبران نمود. بر اساس تجربه؛ رویه دادگاهها در این خصوص متفاوت است و نمیتوان درصد مشخصی را به عنوان معیار واحد برای همه پرونده ها ذکر نمود. این مبلغ معمولاً در مقایسه با فشار یک حکم جلب یا زندان، عدد بزرگی نیست و بیشتر شبیه یک سپر موقت برای خریدن زمان است.
خیلی صریح بگویم؛ در بیشتر پروندهها، بزرگترین اشتباه این است که بدهکار از ترس شکایت نمیکند. در حالی که اتفاقاً شکایتِ درست، همان چیزی است که فشار را متوقف میکند.
بنابراین شکایت رباخواری بهتنهایی کافی نیست. باید همزمان ابزار فشار رباخوار یعنی چک و اجراییه را هم متوقف کرد. ترکیب این دو اقدام است که در عمل بدهی ربوی و فشار اجرای چک را از حالت بحران خارج میکند.
حیلههای رایج رباخواران برای گیر انداختن بدهکاران ربوی
در بسیاری از پروندهها مشکل اصلی فقط خودِ ربا نیست، بلکه ترفندهایی است که نزولخوار برای تحت فشار گذاشتن بدهکار استفاده میکند. اگر این حیلهها را نشناسید، ممکن است ناخواسته امضا یا اقدامی انجام دهید که بعداً چند برابر به ضررتان تمام شود. این حیلهها معمولاً باعث میشود بدهکار ربوی بدون اینکه بداند در یک چرخه فشار و تهدید گرفتار شود. واقعیت این است که مشکل فقط «سود بالا» نیست؛ رباخوارها معمولاً چند قدم جلوتر فکر میکنند و از قبل تلههایی میچینند که بدهکار حتی متوجهشان نمیشود. خیلی از موکلانم وقتی برای اولین بار این ترفندها را میشنوند، میگویند: «دقیقاً همین کارها را با من کرده بود… ولی فکر میکردم طبیعی است.»
شناخت این ترفندها بخش مهمی از استراتژی دفاع در پروندههای ربا و نزولخواری است.
«شناخت این ترفندها قبل از هر امضا یا پرداختی بسیار مهم است؛ در بسیاری از پروندهها تنها یک مشورت با وکیل متخصص نزول کوتاه، مسیر بدهکار ربوی را کاملاً عوض کرده است.»
گرفتن چک ضمانتی بیش از مقدار متعارف
اگر فقط یک شگرد باشد که تقریباً در همه پروندههای ربا میبینیم، همین گرفتن چکهای ضمانتی سنگین است. آنچه در پروندههای ربا ملاحظه میگردد ایناست که یکی از رایجترین حیلههای رباخواران گرفتن چک و سفته تضمینی بیشتر از مقدار متعارف میباشد. مثلا اصل طلب یک میلیارد تومان است. سود آن ظرف مدت معین ۳۰۰ میلیون تعیین میگردد، چکهای لازم برای این رقمها و چکهای ربوی مربوط به سود هم صادر میشود ولی رباخوار علاوه بر این مبالغ چک یا چکهای ضمانتی ربوی با مبلغ بالا هم به عنوان ضمانت از بدهکار ربوی میگیرد، بدون آنکه اجازه دهد واژه ضمانتی در چک درج شود. بدهکار معمولاً با خودش میگوید «این فقط برای ضمانت است، اتفاقی نمیافتد»؛ اما همان چک ضمانتی، بعداً تبدیل به اصلیترین ابزار فشار رباخوار میشود. اگر با چنین شرایطی روبهرو شدید، تعجب نکنید.
در عمل، همین چک ضمانتی تبدیل به بزرگترین ابزار تهدید و ترساندن بدهکار میشود. متأسفانه بیشترین تماسهای اضطراری که دریافت میکنم، دقیقاً زمانی است که همین چک ضمانتی اجرا گذاشته شده است.
اگر در چنین وضعیتی هستید، قبل از اینکه چک ضمانتی اجرا گذاشته شود، بهتر است وضعیت را از نظر حقوقی بررسی کنید
ننوشتن قرارداد کتبی
تقریباً در اکثر پروندههایی که داشتهایم، رباخوار عمداً هیچ سند شفافی نمیدهد تا بعداً همه چیز را انکار کند. چون خوب میداند هرچه مدرک کمتری بدهد، اثبات حق برای شما سختتر میشود. بیشتر رباخواران عمداً هیچ قرارداد یا رسیدی نمیدهند. دلیل هم ساده است. نمیخواهند با دست خویش مدرک اثباتی به بدهکار ربوی بدهند و اینگونه تلاش میکنند طلب ربوی خود را یک مراوده عادی تجاری نشان دهند. البته عدهای رباخواران حرفه ای از بدهکار ربوی رسید دستنویس صوری مربوط به بدهی ربوی با موضوع گرفتن مقدار معینی عموما طلا، سکه یا دلار مینمایند که این موضوع مسیر نجات از بدهی ربوی را بسیار سختتر میکند. بارها دیده شده فردی که اصلاً طلا یا دلاری نگرفته، فقط یک رسید صوری امضا کرده و بعداً همان برگه ساده تبدیل به دردسر چندساله شده است.
(که در این شرایط معمولاً لازم است یک وکیل متخصص ربا مسیرهای قانونی را بررسی کند).
کسر نکردن واریزیها از اصل بدهی
این شاید ظالمانهترین بخش ماجرا باشد. یکی از دلایلی که باعث میشود افراد قربانی رباخواری شوند این است که رباخواران مبالغ دریافتی را از اصل بدهی ربوی کسر نمیکنند بلکه آن را به عنوان قسمتی از سود طلب تلقی میکنند. یعنی شما با تصور اینکه دارید بدهی را کم میکنید پول میدهید، اما در واقع فقط درجا میزنید. این موضوع باعث میشود بدهکار در یک چرخه بیپایان بدهی ربوی گرفتار شود. بدهکار معمولاً تازه بعد از چند سال میفهمد هرچه پرداخت کرده فقط سود بوده و اصل پول دست نخورده مانده است. آن لحظه معمولاً با یک جمله شروع میشود: پس این همه پول کجا رفت؟
شناختن این ترفندها فقط برای آگاهی نیست؛ برای این است که قبل از امضا یا پرداخت بعدی، چند دقیقه مکث کنید و با یک وکیل متخصص مشورت بگیرید. خیلی وقتها همین یک مشورت ساده، جلوی چند سال دردسر را میگیرد.
شناختن این حیلهها نصف مسیر نجات از بدهی ربوی است. نیمه دیگر، اقدام قانونی درست و بهموقع است؛ وگرنه همین ترفندهای ساده میتواند پرونده را پیچیده و فرسایشی کند. اگر احساس میکنید با وجود پرداختهای متعدد هنوز بدهیتان کم نشده، احتمالاً درگیر همین ترفند هستید. شناخت این حیلهها اولین گام برای نجات از بدهی ربوی است.
ادله اثبات ربا در دادگاه | چگونه رباخواری را قانونی ثابت کنیم؟
برای اثبات رباخواری در دادگاه، لازم نیست حتماً قرارداد کتبی داشته باشید. قانون اجازه میدهد ربا با مدارک مختلف ثابت شود. مهمترین دلایل اثبات ربا در دادگاه عبارتاند از:
- شهادت شهود درباره نحوه پرداخت سود یا تهدیدهای رباخوار
- نبود «مابهازای واقعی» برای بدهی
- گزارش کارشناس حسابرس رسمی دادگستری
- پیامک، چت، صدای ضبطشده یا مدارکی که دریافت سود را نشان دهد
این چهار دلیل، ستونهای اصلی اثبات رباخواری در بیشتر پروندهها هستند.
بیشتر افرادی که با ما تماس میگیرند یک نگرانی مشترک دارند:
«آقای وکیل… من که مدرک ندارم، اصلاً میشود ربا را ثابت کرد؟»
خبر خوب این است که بله. در بسیاری از پروندههای اثبات ربا در دادگاه، حتی بدون قرارداد کتبی هم امکان پیروزی وجود دارد.
اثبات ربا فقط با قرارداد کتبی نیست. و در بسیاری پروندهها اثبات بدهی ربوی حتی بدون قرارداد کتبی ممکن است. قانون دست شما را خالی نگذاشته است. در عمل، دادگاه با قرائن، اسناد و حتی شهادت شهود هم میتواند ربوی بودن معامله را احراز کند. بنابراین نداشتن یک مدرک کامل، به معنای بنبست نیست. واقعبین باشیم؛ هیچ رباخواری «دودستی» مدرک علیه خودش به شما نمیدهد. مهمترین دلایل و مدارکی که در دادگاه میتواند رباخواری را ثابت کند، عبارتاند از:
اثبات بدهی ربوی با شهادت شهود و مطلعین
شهادت شهود از دلایل مهم برای اثبات بدهکاری ربوی است. خیلیها فکر میکنند شاهد باید لحظه پرداخت را دیده باشد؛ اما قانون اینقدر سختگیر نیست. افرادی که هنگام پرداخت سود یا تنظیم چکها حضور داشتهاند، میتوانند در دادگاه واقعیت را توضیح دهند و همین موضوع کار اثبات را خیلی سادهتر میکند.حتی کسی که فقط از نحوه محاسبه سود یا تهدیدهای رباخوار اطلاع داشته باشد، میتواند برای دادگاه مفید باشد.
در عمل بارها در پروندهها دیده شده:
بدهکار برای حفظ آبرو، هیچکس را در جریان نمیگذارد.
بعداً میماند بدون شاهد. اما نبود شاهد به معنای بنبست نیست؛ چراکه برای آن وضعیت هم راهکار عملی وجود دارد، اما وجود شاهد مسیر محکومیت رباخوار را بسیار سریعتر و کمهزینهتر میکند.
بطور مثال در یکی از پروندهها، فقط شهادت یکی از نزدیکان بدهکار که چند بار شاهد مطالبه «سود ماهانه» بود، مسیر پرونده را کاملاً تغییر داد.
ما به ازای خارجی نداشتن بدهی ربوی
هر طلب قانونی باید یک «مابهازای واقعی» داشته باشد؛
فروش کالا، ارائه خدمات یا یک قرض ساده. اگر طلبی به این صورت شکل گرفته باشد قانونی میباشد ولی اگر دلیل واقعی نداشته باشد، قانون آن را به رسمیت نمیشناسد.و حتی اگر چک ربوی صادر شده باشد، قابلیت ابطال دارد، حتی اگر چک و یا چکهایی هم برای ان صادر شده باشد، (تاکید میکنم حتی اگر چک هم برای ان صادر شده باشد) باز نامشروع است و قابلیت ابطال و در نهایت امکان نجات بدهکار ربوی وجود خواهد داشت.
نقش کارشناسی حسابرس رسمی در اثبات رباخواری
در رویه قضایی فعلی، برای اثبات ربا (در کنار شهادت شهود)، معمولاً مهمترین دلیل، نظریه کارشناس رسمی دادگستری است. کارشناس حسابرس تمام واریزها، برداشتها و چکها را بررسی میکند و دقیقاً مشخص میکند چه مقدار پول گرفته شده و چه مقدار برگردانده شده است. در بسیاری از پروندههای بدهی ربوی، همین گزارش کارشناسی مبنای رأی دادگاه قرار میگیرد.»
نکته مهم اینست که در مقام شاکی میبایست از همان ابتدای پرونده، چه در شکواییه و چه در لوایح تقدیمی خود به دادگاه، تقاضای ارجاع به کارشناس حسابرس رسمی دادگستری را بصورت صریح و واضح مطرح کنید. دادگاه هم لزوماً خودش پرونده را به کارشناسی ارجاع نمیدهد و لذا این موضوع نیازمند تقاضا و اصرار قانونی بر انجام این اقدام میباشد.
همزمانی دریافت پول و صدور چکهای ربوی
همزمانی صدور چکها با زمان دریافت پول، یکی از قرائن مهم برای اثبات ربا است. منطقی نیست همان روزی که پول گرفتهاید، چند چک ربوی با مبلغ بیشتر صادر کنید، مگر اینکه موضوع، دریافت سود ربوی باشد. در حقوق به این نشانهها «قرینه» گفته میشود؛ یعنی دلیلی غیرمستقیم که وقتی کنار مدارک دیگر قرار بگیرد، میتواند قاضی را قانع کند.
مثلاً فردی ۱۰۰ میلیون تومان قرض میگیرد اما همان رو ۱۰ تا چک ۱۵ میلیونی صادر میکند. این اختلاف معمولاً نشاندهنده سود ربوی است، نه یک بدهی عادی.
نکته کاربردی اینکه برای نجات از بدهی ربوی حتما از همان ابتدای شکایت، این تقارن زمانی را صریحاً مطرح کنید و از کارشناس بخواهید در گزارش خود به آن اشاره کند. همین نکته ساده گاهی مسیر پرونده را تغییر میدهد.
اثبات بدهی ربوی با صدای ضبط شده
در خصوص اینکه صدای ضبط شده میتواند جزء مدارک لازم برای اثبات ربا قرار گیرد یا خیر، خیلیها هنوز شک دارند. دلیل این شائبه وجود شک چیست؟ علت آن است که در پروندههای حقوقی امکان استناد به صدای ضبط شده وجود ندارد ولی در دعاوی کیفری از جمله شکایت رباخواری امکان استناد به آن وجود دارد و میتواند مدرک مهمی علیه رباخوار باشد. در نتیجه برای نجات از بدهکاری ربوی و در پرونده شکایت ربا میتوان به صدای ضبط شده رباخوار استناد نمود. استفاده از صدای ضبطشده معمولاً در شکایت رباخواری مؤثرتر از دعوای حقوقی است.
نکته طلایی؛ اگر در مکالمه، رباخوار صریحاً از «سود»، «درصد» یا «بهره» صحبت کند، همان صدا میتواند علیه او استفاده شود.
اثبات جرم ربا با پیامک و واتساپ
پیامک و چتهای واتساپ هم میتواند مدرک مهمی برای اثبات ربا باشد، بنابراین داشتن پیامک از رباخوار یکی از راههای قانونی نجات از بدهکاری ربوی میباشد. نکته طلایی بر اساس تجربیات وکالت پروندههای ربا؛
پیامهایی که شامل این واژهها باشد معمولاً برای دادگاه مهم است.
- سود
- درصد
- بهره
- کارمزد
- دیرکرد
- جریمه
در بسیاری از پروندهها، همین پیامهای ساده از هر سند رسمی اثرگذارتر بودهاند. این پیامها یکی از مهمترین ادله اثبات بدهی ربوی هستند.
راهکار کاربردی برای بدست آوردن دلیل اثبات کننده جرم ربا با پیامک
اگر مدرک کافی برای اثبات رباخواری ندارید، میتوانید با احتیاط درباره «میزان سود» یا «کاهش بهره» به رباخوار پیام بدهید.
پاسخ رباخوار گاهی بهطور ضمنی دریافت سود را تأیید میکند.
حتماً قبل از این کار با وکیل مشورت کنید تا مدرکی علیه خودتان ایجاد نشود.
به رباخوار پیامک متنی (اس ام اس) با محوریت میزان سود ربوی ارسال نمایید. مثلا از وی برای تعیین سود بالا گلایه کنید و تقاضای کاهش ان را نمایید.
در مقابل واکنش رباخوار و ارسال پیامک از جانب او میتواند تایید کننده تلویحی یا صریح وقوع جرم ربا باشد.
بدیهی است انجام این اقدامات باید با مشورت وکیل متخصص انجام شود تا به اشتباه علیه شما استفاده نشود.
در عمل، ترکیب همین مدارک ساده بارها باعث شده بخش زیادی از بدهی موکلانم از بین برود یا کاملاً ساقط شود. نکته مهم این است که نحوه جمعآوری و ارائه این مدارک بسیار مهم است. یک اقدام اشتباه میتواند همه زحمات را بیاثر کند.
جمعبندی ساده:
اگر فکر میکنید «مدرک ندارم»، ناامید نشوید.حتی اگر فکر میکنید مدرک کافی ندارید، در بسیاری از پروندهها امکان اثبات رباخواری و نجات از بدهی ربوی وجود دارد. مهم این است که مدارک موجود درست جمعآوری و بهموقع ارائه شود.
برای آشنایی با مدارک لازم برای اثبات ربا این مقاله را مطالعه کنید.
اول مدارکتان را به یک وکیل متخصص رباخواری نشان دهید.
پرسشهای متداول درباره بدهی ربوی و راههای قانونی نجات از آن
اگر بابت قرض ربوی چک داده باشم آیا میتوانم چک را باطل کنم
بله. اگر ثابت شود چک در نتیجه یک معامله ربوی صادر شده است، میتوان دعوای ابطال چک ربوی و استرداد لاشه چک را مطرح کرد. در صورت احراز ربوی بودن رابطه مالی، دادگاه میتواند اعتبار چک را از بین ببرد و مانع ادامه مطالبه آن شود.
اگر رباخوار چک را اجرا بگذارد آیا هنوز میتوان ربا را ثابت کرد
بله. حتی اگر چک در مرحله اجرا باشد، امکان طرح شکایت رباخواری همچنان وجود دارد. در این شرایط معمولاً همزمان دادخواست توقف عملیات اجرایی چک نیز مطرح میشود تا اجرای چک تا زمان رسیدگی به موضوع ربا متوقف گردد.
اگر هیچ قرارداد یا نوشتهای از ربا نداشته باشم چگونه میتوانم آن را ثابت کنم
اثبات ربا فقط به قرارداد محدود نیست. پیامکها، چتها، شهادت شهود، صدای ضبط شده، گردش حسابها و نظر کارشناس رسمی میتواند برای اثبات ربوی بودن رابطه مالی مورد استفاده قرار گیرد. بسیاری از پروندههای ربا بدون قرارداد مکتوب اثبات شدهاند.
اگر سالها سود پرداخت کرده باشم آیا میتوان آن پولها را پس گرفت
در صورتی که در دادگاه ثابت شود مبالغ پرداختی سود ربوی بودهاند، امکان مطالبه و استرداد آنها وجود دارد. در برخی پروندهها پس از اثبات ربا، دادگاه رباخوار را به بازگرداندن مبالغ اضافی محکوم کرده است.
آیا ضبط صدای رباخوار میتواند در دادگاه مدرک محسوب شود
در پروندههای کیفری از جمله رباخواری، صدای ضبط شده میتواند به عنوان یکی از دلایل مورد بررسی قرار گیرد؛ به ویژه اگر در مکالمه درباره سود، درصد یا شرایط ربوی صحبت شده باشد.
اگر رباخوار مرا تهدید کند که چک را اجرا میگذارد چه کاری باید انجام دهم
در چنین شرایطی ادامه پرداخت از روی ترس معمولاً وضعیت را بدتر میکند. بهتر است ابتدا وضعیت حقوقی بدهی بررسی شود، زیرا در بسیاری از موارد با طرح دعوای مناسب میتوان جلوی اجرای چک ربوی را گرفت یا آن را متوقف کرد.
آیا میتوان چک ربوی را باطل کرد؟
اگر منشأ صدور چک ربا باشد، امکان طرح دعوای ابطال و استرداد چک و جلوگیری از وصول آن وجود دارد.
شکایت رباخواری کیفری است یا حقوقی؟
رباخواری جرم است و از طریق شکایت کیفری در دادسرا قابل پیگیری میباشد.
اگر همه پول را پرداخت کرده باشم باز هم میتوانم شکایت کنم؟
بله. حتی پس از پرداخت نیز امکان مطالبه مبالغ اضافی و شکایت کیفری وجود دارد.
چه زمانی باید به وکیل متخصص ربا مراجعه کنیم؟
هرچه زودتر. اقدام اشتباه در این پروندهها میتواند خسارت جبرانناپذیر ایجاد کند.
وکیل متخصص بدهی ربوی و ابطال چک ربوی
بسیاری تصور میکنند هر وکیلی میتواند پروندههای ربا و بدهی ربوی را پیگیری کند، اما این حوزه نیازمند تخصص و تجربه است. پروندههای ربا سرشار از جزئیات عملی و رویههای خاص هستند و بدون دانش کامل نتیجه مطلوب بهدست نمیآید.
یک وکیل مجرب میتواند از همان ابتدا مسیر توقف اجرای چک و کوتاه کردن مدت بدهی را مشخص کند.
بارها موکلانی بودهاند که هنگام مراجعه، فقط چند هفته با جلب شدن یا اجرای حکم فاصله داشتند ولی با انجام اقدامات مناسب صدور حکم جلب عملا متوقف گردید.
برای مشورت فوری جهت وکالت، از ساعت ۱۷ تا ۲۲ با شماره ۰۹۱۲۶۳۶۵۲۹۰ با وکیل متخصص ربا در ارتباط باشید.
در صورت داشتن درخواست فوری خارج از ساعات کاری، کافی است عبارت «وکالت پرونده ربا» را به شماره ۰۹۱۲۶۳۶۵۲۹۰ پیامک کنید تا پس از آغاز ساعت کاری در اولین فرصت با شما تماس گرفته شود.
بدون دیدگاه